२०७२ फागुन ११ मा स्वीकृत नयाँ शक्ति पार्टी, नेपालको अार्थिक कार्यविधि

२२ असार २०७४

नयाँ शक्ति नेपालको
आर्थिक कार्यविधि, २०७२


पृष्ठभूमि:

१. नयाँ शक्ति नेपाललाई सर्वसाधारणको नजरमा एउटा स्वच्छ, सदाचार-युक्त र वित्तीय अनुशासन भएको संगठनको रूपमा स्थापित गर्न यो आर्थिक कार्यविधिको तर्जुमा गरिएको छ. कार्यविधि निम्न आठ भागमा विभाजन गरिएको छ:
(१) स्रोत परिचालन तथा कोष व्यवस्थापन
(२) खर्च व्यवस्थापन
(३) सम्पत्ति व्यवस्थापन
(४) दायित्व व्यवस्थापन
(५) लेखांकन र प्रतिवेदन
(६) आन्तरिक नियन्त्रण र लेखा परिक्षण
(७) सार्वजनिक उत्तरदायित्व
(८) बिभिन्न तहका परिषद सदस्य तथा पदाधिकारीहरुको सम्पत्ति विवरण

स्रोत परिचालन तथा कोष व्यवस्थापन
२. नयाँ शक्ति नेपाललाई आफ्ना राजनीतिक संगठन विस्तार गर्न, विभिन्न तहका निर्वाचनमा सहभागी हुन तथा समाज सुधारका विभिन्न गतिविधिहरू संचालन गर्न नियमित आर्थिक स्रोतको आवश्यकता पर्दछ. समितिको आर्थिक स्रोत मुलत: निम्नानुसार हुनेछ:
(१) सदस्यता तथा नवीकरण शुल्क
(२) उम्मेद्वारी शुल्क
(३) चन्दा
(४) सेवा शुल्क
(५) प्रकाशनहरूको बिक्री
(६) जिन्सी समान बिक्री

माथि उल्लेख गरिएका प्रत्येक स्रोतको कार्यविधि तलका प्रकरणहरूमा उल्लेख गरिएको छ.

३. सदस्यता तथा नवीकरण शुल्क:

(१) नयाँ शक्ति नेपाल आफ्नो संगठन संचालनका आधारभूत खर्चहरू धान्न पराश्रित हुनु हुँदैन भन्ने धारणा राख्दछ. त्यसैले यसका सदस्यहरूले गर्ने आर्थिक योगदान संगठन संचालन खर्चको महत्वपूर्ण स्रोत हुनेछ.
(२) नयाँ शक्ति नेपालको सदस्यता लिने प्रत्येक व्यक्तिले सदस्यता लिंदाका बखत रु. १०० सदस्यता शुल्क बुझाउनु पर्नेछ.
(३) यस्तो सदस्यता शुल्क मासिक रु २० का दरले ५ किस्तामा पनि बुझाउन सकिनेछ.
(४) प्रत्येक साउन १ गते देखि मङ्सिर मसान्त भित्रमा रु. १०० वार्षिक सदस्यता नवीकरण शुल्क बुझाउन पर्नेछ.
(५) मङ्सिर मसान्तभित्र वार्षिक सदस्यता नवीकरण शुल्क नबुझाउने सदस्यले पुस मसान्तभित्र शुल्कको २५ प्रतिशत जरिबाना सहित बुझाउन सक्ने छन्. त्यसो नगरेमा सदस्यता निलम्बन हुनेछ.
(५) प्रत्येक वर्षको माघ मसान्त भित्रमा नयाँ शक्ति नेपालको केन्द्रीय सचिवालयले सदस्यहरूको सुची अद्यावधिक गरी सार्वजनिक गर्ने छ.
(६) नयाँ शक्ति नेपालको विभिन्न तहका परिषदहरूको निर्वाचन, स्थानीय, प्रादेशिक र व्यवस्थापिका-संसदको चुनावमा उम्मेदवार हुन सदस्यता नवीकरण गरी सदस्यहरूको सुचीमा नाम रहनु अनिवार्य हुनेछ.
(७) सदस्यता नवीकरण नगरी तीन वर्ष लगातार निलम्बनमा रहेका सदस्यको सदस्यता खारेज हुनेछ. निलम्बनमा रहेका सदस्यले जुनसुकै बेला बक्यौता सदस्यता नवीकरण शुल्क र एकमुस्ट शत प्रतिशत जरिबाना तिरी सदस्यता नवीकरण गर्न सक्ने छन्. जुनसुकै बेला नवीकरण गरे पनि तत्काल पछिको माघ मसान्तमा मात्र निजको नाम सदस्यहरूको अद्यावधिक सूचीमा समावेश हुनेछ.

४. उम्मेदवारी शुल्क:

(१) नयाँ शक्ति नेपालको विभिन्न तहका परिषद् सदस्य र पदाधिकारीको निर्वाचनमा भाग लिन सदस्यले उम्मेदवारी शुल्क बुझाउनु पर्नेछ.
(२) उम्मेदवारी शुल्क देहाय बमोजिम हुनेछ:
गाउँ परिषद् सदस्य रु. २००
नगरपालिका परिषद् सदस्य रु. ५००
जिल्ला परिषद् सदस्य रु. २,०००
केन्द्रीय परिषद् सदस्य रु. ५,०००

(३) गाउँ सभा, नगर सभा, प्रदेश सभा, प्रतिनिधि सभा र राष्ट्रिय सभाको निर्वाचनमा नयाँ शक्ति नेपालको प्रतिनिधित्व गरी चुनावमा भाग लिन चाहने सदस्यले निर्धारित निर्वाचन क्षेत्रमा रहेका सदस्यहरूबाट निर्वाचित हुनु पर्नेछ. यस्तो निर्वाचन समावेशी, सहभागितामुलक तुल्याउन उम्मेदवार हुन आवश्यक विशेषता सम्बन्धी मार्गदर्शन केन्द्रीय परिषदले जारी गर्न सक्नेछ. नयाँ शक्ति नेपालको सदस्यता लिएको तीन महिना पुगेको र केन्द्रीय परिषदले तोकेको प्रशिक्षण लिएको सदस्यले मार्गदर्शन बमोजिम उम्मेदवारीको निर्वाचनमा भाग लिन सक्नेछ.

(४) गाउँ सभा, नगर सभा, प्रदेश सभा, प्रतिनिधि सभा र राष्ट्रिय सभाको निर्वाचनमा उम्मेदवार हुने निर्वाचनमा भाग लिन देहाय बमोजिम शुल्क बुझाउनु पर्नेछ:
गाउँ सभा सदस्य रु. ५००
नगर सभा सदस्य रु. १,०००
प्रदेश सभा सदस्य रु. ५,०००
प्रतिनिधि/राष्ट्रिय सभा रु. २०,०००

(५) गाउँ सभा, नगर सभा, प्रदेश सभा, प्रतिनिधि सभा र राष्ट्रिय सभाको निर्वाचनमा उम्मेदवार हुन सदस्यहरूले निर्वाचन गरेको सदस्यले जम्मा गर्नु पर्ने निर्वाचन आयोगले तोकेको उम्मेदवारी शुल्क तथा धरौटी नयाँ शक्ति नेपालको सम्बन्धित परिषदले बुझाउने छ. सदस्यले बुझाउनु पर्ने छैन.

५. सदस्यहरूबाट स्वैच्छिक योगदान:

(१) नयाँ शक्ति नेपालका सदस्यहरूले अनिवार्य रूपमा बुझाउनु पर्ने सदस्यता शुल्क र वार्षिक सदस्यता नवीकरण शुल्क बाहेक मुलुकमा सेवामुखी असल राजनीतिलाई टेवा दिन आफ्नो हैसियत बमोजिम नगद वा वस्तुगत योगदान गर्न सक्ने छन्.
(२) नयाँ शक्ति नेपालले आफ्ना सदस्यहरूलाई आफ्नो सामाजिक संस्कार बमोजिमका गतिविधि गर्दा गर्ने खर्चको एउटा हिस्सा सेवामुखी असल राजनीतिलाई सबल तुल्याउन योगदान गर्न प्रेरित गर्ने छ.
(३) सदस्यहरूलाई नयाँ शक्ति नेपालका गाउँ, नगर, जिल्ला, प्रदेश र केन्द्रमा रहने प्रशासकीय तथा तालीम भवनका लागि भूमि तथा भवन दान गर्न प्रेरित गरिनेछ.
(४) सदस्यले गर्ने स्वैच्छिक योगदानको रकमको कुनै सीमा रहने छैन.
(५) यस्तो योगदान गरेको कारणले मात्र नयाँ शक्ति नेपालमा कुनै विशिष्ट स्थान वा नियुक्ति वा मनोनयन गरिने छैन.
(६) भूमि वा भूमिसहितको भवन योगदान गरेमा त्यस्तो भूमिमा बन्ने वा बनेको भवनको नामकरण दाता सदस्यको वा निजले इच्छ्याएको व्यक्तिको नाममा गरिनेछ.

६. चन्दा:

(१) नयाँ शक्ति नेपालले व्यक्तिगत वा संस्थागत नि:शर्त चन्दा स्वीकार गर्ने छ. चन्दा बापत कुनै सुविधा, सहुलियत वा विशेषाधिकार दिइने छैन.
(२) एक आर्थिक वर्षमा एउटा व्यक्ति वा संस्थाबाट तल उल्लिखित रकम भन्दा बढी चन्दा स्वीकार गरिनेछैन:
● व्यक्तिबाट: रु. ५०,००० (रु. पचास हजार)
● संस्था, फर्म, कम्पनीबाट: रु. २०,००,००० (रु. बीस लाख)

(३) निम्न वर्गका व्यक्तिहरूबाट चन्दा स्वीकार गरिने छैन:
● विदेशी नागरिक,
● बहालवाला सरकारी कर्मचारी तथा पूर्णतः नेपाल सरकारको अनुदानमा आश्रित वा नेपाल सरकारको ५१ प्रतिशत भन्दा बढी स्वामित्व भएको संस्थाका कर्मचारी,
● प्रचलित कानुन बमोजिम बैक तथा वित्तीय संस्थाको ऋण नतिरी वा सार्वजनिक ठेक्कामा गलत काम गरी कालो सूचीमा परेको व्यक्ति,
● फौजदारी अभियोगमा जेल परेको व्यक्ति,
● भ्रष्टाचारको अभियोगमा छानबिनको क्रममा रहेको, मुद्दामा रहेको वा अदालतले भ्रष्टाचारी भनी फैसला गरेको व्यक्ति.

(४) निम्न संस्था, फर्म वा कम्पनीबाट चन्दा स्वीकार गरिनेछैन:
● विदेशमा दर्ता भएको,
● नेपालमा दर्ता भएको भएपनि बिदेशी सरकारको ५१ प्रतिशत भन्दा बढी स्वामित्व भएको कम्पनीको सब्सिडीयरी संस्था फर्म वा कम्पनी,
● प्रचलित कानुन बमोजिम बैक तथा वित्तीय संस्थाको ऋण नतिरी वा सार्वजनिक ठेक्कामा गलत काम गरी कालो सूचीमा परेको.
● धार्मिक, साम्प्रदायिक उद्धेश्य भएका र त्यस्ता गतिविधि गर्ने संस्था

(५) चन्दा दिने व्यक्ति, संस्था, फर्म, कम्पनीको नाम, ठेगाना र दिएको रकमको अभिलेख राखिनेछ. यस्तो विवरण प्रत्येक छ महिनामा नयाँ शक्ति नेपालको वेबसाइटमा सार्वजनिक गरिनेछ. प्रत्येक आर्थिक वर्षको वित्तीय विवरणमा चन्दा संकलनको पूर्ण विवरण प्रकाशन गरिनेछ.

(६) दाताको नाम ठेगाना नखुलेको स्रोतबाट चन्दा, दान-दातव्य ग्रहण गरिने छैन. यदि कुनै दाताले व्यक्तिगत सुरक्षाको कारण जनाई आफ्नो नाम सार्वजनिक नगर्न अनुरोध गरेमा नयाँ शक्ति नेपालको अन्तरिक अभिलेखमा जनाई नाम सार्वजनिक गरिने छैन. तर नेपालको संविधान र प्रचलित कानुन बमोजिम अधिकार प्राप्त निकायले यस्ता दाताको विवरण माग गरेमा उपलब्ध गराइने छ.

(७) चन्दा संकलन पारदर्शी, उत्तरदायी र सहभागितामुलक बनाइने छ. यस प्रयोजनका निम्न मानदण्ड अवलम्बन गरिनेछ:
● रु दश हजार भन्दा माथिको चन्दा बैंक चेकबाट मात्र लिइने छ.
● चन्दाको लागि कसैलाई पनि कुनै किसिमको दबाब दिइने छैन.
● प्रत्येक वर्षको वैशाख र कत्तिकको १ गते देखि १५ गते सम्म चन्दा संकलन सप्ताह हुनेछ. नयाँ शक्ति नेपालको आधिकारिक परिचयपत्र, प्रचार सामग्री र चन्दाको लागि गरिएको अपिल सहित कम्तीमा पाँच जनाको समूहमा घर-दैलो कार्यक्रम गरी चन्दा संकलन गरिनेछ. चन्दाको रसिद दिइने छ र दर्ता-पुस्तिकामा स्थानमै विवरण चढाई चन्दा दाताको दस्तखत लिइने छ.
● प्रत्येक नगरपालिका तथा बजार/आर्थिक क्षेत्रहरूमा व्यवसायीहरूलाई “असल राजनीतिको लागि लगानी गरौँ” भन्ने समूहमा आबद्ध हुन प्रेरित गरिनेछ. यस्ता समूहसंग नयाँ शक्ति नेपालले आर्थिक नीतिहरू, लगानी तथा व्यवसायका लागि असल वातावरण निर्माणका लागि आवश्यक सुधारका कार्यक्रम विषयमा निरन्तर संवाद गर्ने छ.
● नयाँ शक्ति नेपालका कुनै पनि तहका सदस्यले आफ्नो निवासमा वा एक्लै अन्यत्र चन्दा संकलन गर्न पाउने छैनन्.
● प्रत्येक वर्ष तोकिएका दुइ सप्ताह बाहेक अरू समयमा कुनै व्यक्ति, संस्था, फर्म, कम्पनीले नयाँ शक्ति नेपालले प्रारम्भ गरेको असल राजनीतिलाई समर्थन गरी चन्दा दिन चाहेमा नयाँ शक्ति नेपालको केन्द्रीय, प्रादेशिक, जिल्ला वा गाउँ/नगरपालिका कार्यालयमा आइ दिनु पर्ने छ वा नयाँ शक्ति नेपालको बैंक खातामा जम्मा हुने गरी विध्युतीय भुक्तानी गर्न सकिनेछ.
● नयाँ शक्ति नेपालले आफ्नो वेबसाइटमा विद्युतीय भुक्तानी गर्न सक्ने र अनलाइन रसिद प्रिन्ट गर्न पाइने प्रावधान गर्नेछ.

७. सेवा शुल्क:

(१) नयाँ शक्ति नेपालले आफ्ना सदस्यहरूलाई प्रदान गर्ने केही विशिष्ट सेवामा शुल्क लगाउने छ. यदि यस्ता सेवा गैर सदस्यले लिन चाहेमा त्यो शुल्क लिएर उपलब्ध गराइने छ. मुलत: निम्न प्रकृत्तिका सेवामा नयाँ शक्ति नेपालले विशिष्टीकरण गर्दै लैजाने छ:
(१) प्रशिक्षण, कार्यशाला तथा गोष्ठी
(२) विशिष्ट प्रवचन
(३) भाडा

(२) नयाँ शक्ति नेपालको तर्फ बाट विभिन्न तहका शासकीय निकायहरूको निर्वाचनमा उम्मेदवार हुने प्रतिस्पर्धामा भाग लिन अनिवार्य रुपमा नयाँ शक्ति नेपालको प्रशिक्षण विभागले संचालन गरेको तालीम लिनु पर्ने हुन्छ. तालिम नलिएको सदस्य उम्मेदवारीको प्रतिस्पर्धामा भाग लिन पाउने छैन.
(३) अन्तराष्ट्रिय, क्षेत्रीय र राष्ट्रिय आर्थिक, सामाजिक, पर्यावरणीय तथा अन्य राजनीतिक रुपमा महत्वपूर्ण विषयहरुमा समय समयमा नयाँ शक्ति नेपालले कार्यशाला तथा गोष्ठीको आयोजना गर्ने छ. यस्ता गोष्ठीहरुमा सहभागी हुन तोकिएको शुल्क बुझाउनु पर्ने छ. गैर सदस्यले पनि यस्ता गोष्ठीमा भाग लिन पाउने छन्.
(४) राजनीति, विज्ञान, प्रविधि, अर्थशास्त्र, व्यापार, उद्योग, व्यवस्थापन, कानून, सुशासन, अन्तराष्ट्रिय सम्बन्ध, कुटनीति आदि जस्ता विषयमा विज्ञता हासील गरेका स्वदेशी तथा विदेशी विद्वानहरुलाई आमन्त्रण गरी नयाँ शक्ति नेपालले समय-समयमा विशिष्ट प्रवचन कार्यक्रम गर्ने छ. यस्तो कार्यक्रममा सहभगी हुन शुल्क लगाइने छ.
(५) नयाँ शक्ति नेपालले आफ्नो स्वामित्वमा रहेको जग्गा, भवन वा मसिनरी औजार भाडामा लगाउन सक्ने छ.

८. प्रकाशन तथा जिन्सी सामान बिक्री:

(१) नयाँ शक्ति नेपालले आफ्ना सदस्यहरुलाई राजनीति, विज्ञान, प्रविधि, अर्थशास्त्र, व्यापार, उद्योग, व्यवस्थापन, कानून, सुशासन, अन्तराष्ट्रिय सम्बन्ध, कुटनीति आदि जस्ता विषयहरुमा विशलेषणयुक्त र भावी दिशानिर्देश दिने खालका लेख-रचना, पुस्तक लेख्न उत्प्रेरित गर्ने छ र त्यसको खोजी/अनुसन्धान गर्न आर्थिक सहयोग गर्ने छ. यस्ता लेख-रचनाको संग्रह तथा पुस्तक प्रकाशन गरी बिक्रि गरिनेछ.
(२) नयाँ शक्ति नेपालले खरिद गरी उपयोगमा ल्याएका समानहरु पुरानो भएपछी बिक्री गरी प्राप्त हुने रकम पनि आयको स्रोत हुनेछ.

९. नेपाल सरकारबाट प्राप्त अनुदान: (१) अहिले अनुदान सम्बन्धि कुनै कानुनी प्रवन्ध छैन. भविष्यमा राज्यकोषबाट राजनीतिक दलहरुलाई आधारभूत खर्चका निमित्त अनुदान दिने प्रवन्ध भएमा यस्तो रकम पनि नयाँ शक्ति नेपालको आयको स्रोत हुनेछ.

१०. ब्याज आम्दानी: (१) नयाँ शक्ति नेपालको बैंक खातामा मौज्दात रकम वा अन्य कुनै किसिमका निक्षेपमा प्राप्त हुने ब्याज आम्दानीको स्रोत हुनेछ.

११. रकम प्राप्त गर्ने विधि र कोष व्यवस्थापन:

(१) एक पटकमा रु. १०,००० भन्दा कम को रकम नगदमै संकलन गर्न सकिनेछ. तर रु १०,००० वा सो भन्दा बढी रकम दाताबाट लिनुपर्दा बैंक चेकबाट मात्र लीइने छ वा नयाँ शक्ति नेपालको बैंक खातामा जम्मा गर्न आग्रह गरी जम्मा गरिएको भौचर लिइने छ.
(२) रकम प्राप्तिका लागि अनलाइन भुक्तानी वा विद्युतीय भुक्तानीको प्रवन्ध गरिनेछ.
(३) विदेशमा रहेका नेपालीहरूबाट संकलन हुने चन्दा नेपाल राष्ट्र बैंकले नेपालमा सटही सुबिधा प्राप्त भनेर तोकेका मुद्रामा मात्र लिइने छ.
(४) सबै किसिमका आय जम्मा गर्नको लागि नयाँ शक्ति नेपालले नेपालभरि एनी-ब्रान्च बैंकिंग संचालन गरेको कुनै एउटा बैंकमा एउटा मात्र खाता खोल्ने छ. यो खाताबाट चेक खिंचेर रकम निकाल्न पाइने छैन. यो खाताको नाम “आम्दानी खाता” हुनेछ.
(५) आम्दानी खाताको संचालन केन्द्रीय परिषदका अध्यक्ष र केन्द्रीय सचिवालयका प्रमुखको संयुक्त दस्तखतबाट हुनेछ.
(५) नयाँ शक्ति नेपालका प्रत्येक तहका परिषदको सचिवालयको नाममा एक-एक वटा खर्च गर्ने बैंक खाता खोलिनेछन्.
(६) स्वीकृत बजेट बमोजिमको रकम चौमासिक रुपमा आम्दानी खाताबाट खर्च खातामा सारिनेछ.
(७) गाउँ/नगर परिषद र जिल्ला परिषदका खर्च खाताहरु सम्बन्धित परिषद्का अध्यक्ष र कोषाध्यक्ष वा कार्यालय सचिवको संयुक्त दस्तखतबाट संचालन हुनेछ. प्रादेशिक परिषद तथा केन्द्रीय परिषद्को खर्च खाताहरुको संचालन कार्यालय सचिब र लेखा अधिकृतको संयुक्त दस्तखतबाट हुने छ.
(८) प्रत्येक आर्थिक वर्षको अन्त्यमा आम्दानी खातामा जम्मा भएको रकमको दश प्रतिशत अक्षय कोषमा छुट्याई त्यस्तो अक्षय कोषको रकम आम्दानि खाता रहेको बैंकमै मुद्दती खाता खोली राखिने छ.
(९) वार्षिक खर्च बजेट तर्जुमा गर्दा अनुमानित आम्दानीको ९० प्रतिशत भन्दा बढी हुने गरी खर्चको प्रस्ताव गरिने छैन. जसले गर्दा आर्थिक वर्षको अन्त्यमा १० प्रतिशत रकम अक्षय कोषमा छुट्याउन सकियोस्.
(१०) अक्षय कोषको ब्याज एउटा छुट्टै बैंक खातामा जम्मा गरिने छ. यस्तो ब्याजको रकम नयाँ शक्ति नेपालका सदस्य तथा सदस्यको परिवारको कल्याणकारी काममा प्रयोग गरिनेछ.
(१०) कल्याणकारी कोषको उपयोग “कल्याणकारी कोष संचालन कार्यविधि” बमोजिम गरिनेछ.

खर्च व्यवस्थापन
१२. नयाँ शक्ति नेपालको संगठन विकास, राजनीतिक गतिविधि र समाज सुधारका अभियान सम्बन्धि क्रियाकलाप संचालन गर्न आवश्यक खर्चको व्यवस्थापन गर्न देहायका विषयमा कार्यविधि तर्जुमा गरिएको छ:
(१) खर्चको वर्गीकरण
(२) बजेट तर्जुमा, स्वीकृति र संशोधन
(३) खर्चको स्वीकृति र पेस्की

१३. खर्चको वर्गीकरण:

(१) नयाँ शक्ति नेपालका सबै तहका परिषदले देहायको वर्गीकरणमा पर्ने खर्च मात्र गर्न पाउने छन्. खर्चहरुलाई संचालन खर्च, कार्यक्रम खर्च र पुँजीगत खर्च गरी तीन मूल वर्गमा राखिएको छ.
संचालन खर्च
(१) तलब: यस अन्तर्गत पूर्ण समय काम गर्ने पदाधिकारी र कर्मचारीको मासिक पारिश्रमिक, संचय-कोष र उपदान कोष योगदानका रकम पर्दछन
(२) कार्यालय संचालन खर्च: यसमा परिषदको सचिवालयको मसलन्द, कम्प्युटर, फोटोकपी मेशिनका लागि आवश्यक खपत हुने सामान, विद्युत महसुल, खानेपानी शुल्क, टेलिफोन तथा इन्टरनेट शुल्क, भवन तथा सम्पत्ति सामानमा लाग्ने कर-दस्तुर, कार्यालय प्रयोगको खर्च भएर जाने जिन्सी सामान. (तालिम वा कार्यक्रम संचालन गर्न लागेको मसलन्द तथा खर्च भएर जाने जिन्सी समान सम्बन्धित कार्यक्रम खर्चमा पर्ने छ.)
(३) भाडा: घर भाडा, सवारीसाधन तथा उपकरणहरूको भाडा.
(४) भ्रमण खर्च: पदाधिकारी तथा कर्मचारीहरू नयाँ शक्ति नेपालको कामको सिलसिलामा भ्रमण गर्दा लागेको भ्रमण खर्च तथा दैनिक भत्ताको रकम
(५) इन्धन: सवारीसाधनको
(६) मरम्मत: सबै किसिमका सम्पत्ति समानको नियमित मरम्मत सम्भार खर्च.
(७) विविध: माथि नपरेका संचालन खर्चहरु विविध शिर्षकमा पर्ने छन्. तर विविध शीर्षकमा कुल खर्चको ५ प्रतिशत भन्दा बढी रकम खर्च गर्न पाइने छैन. कुनै खास प्रकृत्तिको ठुलो खर्चको कारणले विविध शीर्षकमा ५ प्रतिशत भन्दा बढी हुन गएमा त्यस्तो खर्चको अलग्गै शीर्षक खडा गरिनेछ.
कार्यक्रम खर्च
(८) सहभागी खर्च: यदि आवासीय प्रशिक्षण वा गोष्ठी हो भने होटेलको भाडा वा त्यस बापत को भुक्तानी र सहभागी आउँदा जाँदा को भ्रमण साधनको खर्च.
(९) मसलन्द तथा कार्यक्रम सामग्री: प्रशिक्षण/गोष्ठी संचालन गर्न प्रयोग हुने सम्पूर्ण सामग्रीको खर्च.
(१०) पारिश्रमिक: कार्यक्रम संचालन गर्ने विज्ञ तथा सहयोगी कर्मचारीको खर्च
(११) अन्य: माथि नपरेका अन्य खर्च.

पुँजीगत खर्च
(१२) जमिन: जग्गा जमिन खरिदको रकम
(१३) भवन: भवन खरिद वा निर्माण वा पुँजीगत प्रकृत्तिको मरम्मत रकम
(१४) फर्निचर: कार्यालयमा प्रयोग हुने सबै किसिमका फर्निचर, दराज, सजावटका समान आदि.
(१५) मेसिनरी उपकरण: सबै किसिमका विद्युतीय तथा यान्त्रिक उपकरणहरू
(१६) सवारी साधन: सबै किसिमका सवारी साधन.

१४. बजेट तर्जुमा, स्वीकृति र संशोधन:

(१) एक आर्थिक वर्षको लागि खर्चको वर्गीकरणमा उल्लेख गरिएका खर्च शीर्षक अनुसार खर्च बजेटको अनुमान गरी प्रत्येक तहका परिषदले चैत मसान्त भित्रमा केन्द्रीय परिषदमा पठाउनु पर्नेछ.
(२) नयाँ शक्ति नेपालले अनुमान गरेको उपलब्ध हुन सक्ने आर्थिक स्रोतको आधारमा प्रत्येक तहका परिषदलाई खर्चको लागि दिन सक्ने रकमको बाँडफाँट सम्बन्धित परिषदको भौगोलिक क्षेत्रमा रहेका सदस्य संख्याको आधारमा गर्ने छ. तर कुनै भौगोलिक परिषद अन्तर्गत ५० प्रतिशत भन्दा बढी महिला वा दलित सदस्य वा महिला र दलित संयुक्त रुपमा छन् भने त्यस्तो परिषदले पाउने बजेटको गणना गर्दा सदस्य संख्यालाइ दुई गुणाङ्कले गुणा गरी हुन आउने रकम बजेटको आधार हुनेछ.
(३) यदि सम्बन्धित परिषदले माग गरेको खर्च बजेट दिन नसकिने अवस्था भएमा केन्द्रीय सचिवालयले सो परिषदलाई कारण सहितको जानकारी गराएर बजेट संशोधन गर्न आग्रह गर्नेछ.
(४) प्रादेशिक परिषदहरूको सहमतिमा अन्तिम खर्च बजेट तर्जुमा गरिनेछ.
(५) केन्द्रीय परिषदले सम्बन्धित आर्थिक वर्ष शुरू हुनु एक महिना अघि बजेट स्वीकृत गर्नेछ.
(६) स्वीकृत बजेटको कुल रकमको अधीनमा रहेर खर्च शीर्षकहरू बीच सम्बन्धित परिषदले रकमान्तर गर्न सक्नेछन्.
(७) यदि कुल बजेट रकमले पुगेन भने सम्बन्धित परिषदले केन्द्रीय परिषदसंग थप बजेट मांग गर्न सक्ने छन्. केन्द्रीय परिषदले वार्षिक अनुमान गरेभन्दा बढी स्रोत संकलन भएको अवस्थामा थप बजेट दिन सक्ने छ.
(८) एक आर्थिक वर्षमा खर्च हुन नसकेको बजेट बराबरको रकम सम्बन्धित परिषदले अर्को आर्थिक वर्षमा खर्च गर्न पाउने गरी सार्न पाउने छन्.

१५. खर्चको स्वीकृति र पेस्की:

(१) प्रत्येक खर्च बापतको बिल भर्पाई, प्रमाण कागजात, इन्जिनियरको सिफारिस आदि हेरी खर्चको स्वीकृति गाउँ/नगर परिषद् र जिल्ला परिषदको हकमा परिषदका अध्यक्षले र प्रादेशिक तथा केन्द्रीय परिषदको हकमा कार्यालय सचिवले गर्ने छन्. उल्लिखित पदाधिकारी बाहेक अरूले स्वीकृत गरेको बिल भर्पाई भुक्तानी-योग्य हुने छैन. यदि भुक्तानी गरिएमा त्यस्तो रकम भुक्तानी गर्ने बाट असुल गरिनेछ.
(२) कुनै खर्चका लागि पेस्की दिन सकिनेछ. पेस्की फर्स्यौट गर्दा खर्च स्वीकृत गराउन पर्ने छ. यदि स्वीकृत खर्च भन्दा पेस्कीको रकम बढी भए मा बढी भएको रकम ३५ दिन भित्र पेस्की लिनेले फर्स्यौट गर्नुपर्ने छ. सो अवधिमा फर्स्यौट नगरेमा मासिक एक प्रतिशतका दरले ब्याज सहित असुल गरिनेछ.
(३) कुनै सदस्यले लिएको पेस्की म्याद भुक्तान भएको छ महिनाभित्र पनि फर्स्यौट नगरेमा सदस्यताबाट बर्खास्त गरिनेछ.

१६. खरीद सम्बन्धी व्यवस्था :

(१) नयाँ शक्ति नेपालका विभिन्न तहका परिषद् सचिवालयले एक पटकमा निम्न रकमको सीमासम्म सिधा खरीद गर्न सक्नेछन:
(१) वस्तु वा सेवा खरीद रु. ३००,०००
(२) निर्माण रु. १०,००,०००

(२) उपदफा (१) मा उल्लेख गरिएको रकम भन्दा माथिको जतिसुकै रकम खरीद गर्नु परे पनि सीलवन्दी बोलपत्र मांग गरी खरिद गर्नु पर्नेछ.
(३) सिधा खरीद गर्दा उपलव्ध भएसम्म नयाँ शक्ति नेपालका सदस्यको स्वामित्वमा रहेको व्यवसायबाट खरीद गर्नुपर्नेछ. तर सिलबन्दी बोलपत्र खुला प्रतिष्पर्धात्मक हुनेछ.
(४) सीलबन्दी बोलपत्रबाट खरीद गर्दा सार्वजनिक खरीद ऐन, २०६३ र सो ऐन अन्तर्गत बनेका नियमहरु र कार्यविधि बमोजिम गर्नुपर्नेछ.

सम्पत्ति व्यवस्थापन
१७. नयाँ शक्ति नेपालका सबै तहका परिषदले ले खरिद गर्ने प्रत्येक खर्च नभएर जाने जिन्सी सामान वा सम्पत्तिको संकेत नम्बर दिई अभिलेख राखिनेछ.

१८. प्रत्येक वर्ष नेपालको आयकर ऐनमा उल्लेख भएको दरमा सम्पत्तिको ह्रासकट्टी खर्च लेखिनेछ.

१९. नयाँ शक्ति नेपालको कुनै पनि सम्पत्ति व्यक्तिगत प्रयोगका लागि सदस्यहरूलाई घर लैजान दिइने छैन.

२०. सहजै ओसारपसार गर्न सकिने पोर्टेबल इलेक्ट्रोनिक सामान जस्तै नोटबुक, ल्यापटप आदि पनि घर लैजान दिइने छैन.
दायित्व व्यवस्थापन

२१. उधारोमा सामान खरिद गरे बापतको चालू दायित्व र खाताबन्दीका बेला कायम हुन् गएको भुक्तानी गर्न बाँकि खर्चहरु निर्धारित समय भित्र भुक्तानी गरिनेछ.

२२. चालु दायित्व बाहेक बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट नयाँ शक्ति नेपालले कुनै कर्जा लिने छैन.

२३. जग्गा तथा भवन खरिदका लागि सदस्यहरुबाट केन्द्रीय परिषदले निर्णय गरे बमोजिम कर्जा लिन सकिनेछ.

लेखांकन र प्रतिवेदन

२४. लेखांकन इकाई: नयाँ शक्ति नेपालका जिल्ला, प्रादेशिक र केन्द्रीय प्ररिशाद्का सचिवालय लेखांकन इकाई (एकाउन्टिंग इन्टिटी) हुनेछन. गाउँ र नगर परिषदमा लेखा राख्नुपर्ने छैन. गाउँ र नगर परिषद्लाई तोकिएको बजेट जिल्लाले चौमासिक पेश्कीको रुपमा दिनेछ र प्रत्येक चौमासिकको अन्त्यमा सोधभर्ना गर्ने छ. स्रेस्ता जिल्ला र प्रदेशमा राखिनेछ र जिल्ला र प्रदेशले प्रत्येक दिनको हिसाब केन्द्रीय लेखामा पठाउन सक्ने गरी कम्प्युटर लेखा प्रणाली विकास गरिनेछ. यसो नभएसम्म प्रत्येक महिनाको लेखा इमेलबाट केन्द्रमा पठाउने व्यवस्था हुनेछ.

२५. लेखांकनको लागि प्रोद्भावी (एक्रुअल) लेखा आधार लीइने छ. नेपाल लेखा मानदण्ड बमोजिम आम्दानि, खर्च, सम्पत्ति, दायित्व, र पुंजीकोषको पहिचान, लेखांकन र प्रतिवेदन गरिनेछ.

२६. प्रत्येक लेखांकन इकाईले चौमासिक र वार्षिक रुपमा नेपाल लेखा मानदण्डमा तोकिएको ढांचा बमोजिम आय विवरण, वासलात, नगद प्रवाह विवरण तयार गर्नेछन.
आन्तरिक नियन्त्रण र लेखा परिक्षण

२७. प्रत्येक परिषदमा जिन्सी समानको जिम्मा लिने, आम्दानी वापतको नगद वा चेक प्राप्त गरी रसीद जारि गर्ने, खर्चको भुक्तानी गर्ने र खर्च स्वीकृत गर्ने अलग अलग सदस्य वा कर्मचारी हुने व्यवस्था गरिनेछ. आन्तरिक नियन्त्रण प्रणालीको यो आधारभूत स्तम्भ हो.

२८. प्रत्येक छ छ महिनामा जिन्सी कुनै परिषदमा नरहेका कुनै सदस्य बाट जिन्सी निरीक्षण गराइने छ. एकै सदस्यलाइ लगातार तीन पटक भन्दा बढी जिन्सी निरीक्षण गर्न दिइने छैन.

२९. प्रत्येक तहका परिषदमा परिषद सदस्यहरु मध्येबाट तीन सदस्यीय लेखा समिति रहने छ. लेखा समितिले सम्बन्धित परिषदको हर-हिसाबको आन्तरिक लेखा परिक्षण गर्ने छ. यदि लेखा समितिले आवश्यक ठहर्याएमा दर्तावाल लेखा-परीक्षकलाई आफ्नो काममा सहयोग गर्न नियुक्त गर्न सक्नेछन. नियुक्त लेखा परीक्षकलाई निर्धारित पारिश्रमिक परिषदले भुक्तानी गर्ने छ.

३०. अन्तिम लेखापरीक्षण अनुमतिप्राप्त चार्टर्ड एकाउन्टेन्टबाट गराइने छ. केन्द्रीय परिषदले लेखा परीक्षक नियुक्त गर्नेछ. नियुक्त गरिने लेखा परीक्षक कुनै पनि तहको पार्षद सदस्य हुनुहुदैन.
सार्वजनिक उत्तरदायित्व

३१. कुनै पनि नेपाली नागरिकले नयाँ शक्ति नेपालको लेखा तथा हिसाबकिताब सम्बन्धी विवरण मागेमा केन्द्रीय परिषदले उपलब्ध गराउने छ.

३२. नयाँ शक्ति नेपालका सबै तहका पार्षदले एक वर्षमा एकै पटक वा पटक-पटक गरी रु १,००० भन्दा बढीको नगद वा जिन्सी उपहार लिन पाउने छैनन्. यस्तो उपहारमा निशुल्क भ्रमणको व्यवस्था, होटलमा बस्ने तथा खानपीनको व्यवस्था समेत पर्दछ. तर एकाघर परिवारका सदस्यले दिएको पाहुर वा उपहार स्वीकार गर्न बन्देज हुने छैन. उपहार सम्बन्धि यो व्यवस्था उल्लङ्घन गर्ने सदस्य वर्खास्त हुनेछन.

बिभिन्न तहका परिषद सदस्य तथा पदाधिकारीहरुको सम्पत्ति विवरण

३३. सबै तहका पार्षदले भ्रष्टाचार निवारण ऐनमा तोकिएको ढाँचा र समयभित्र प्रत्येक वर्ष सम्पत्ति विवरण सीलवंदी गरी केन्द्रीय सचिवालयमा बुझाउनु पर्नेछ. सम्पत्ति विवरणको ढांचा अनुसूची-१ मा संलग्न छ.
३४. केन्द्रीय परिषद्को सचिवालयले सम्पत्ति विवरणको अभिलेख राख्ने छ. नेपालको संविधान र कानुन बमोजिम सोधखोज गर्न अधिकारप्राप्त निकायले मांग गरेमा यस्तो सम्पत्ति विवरण उपलव्ध गराइने छ.
३५. माथि जेसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि केन्द्रीय परिषदका सबै सदस्यको सम्पत्ति विवरण नयाँ शक्ति नेपालको वेबसाइटमा सार्बजनिक गरिनेछ. यो कार्यविधि लागू भएको ९० दिन भित्र प्रथम पटक र त्यसपछि प्रत्येक आर्थिक वर्ष प्रारम्भ भएको ६० दिन भित्र सबै तहका परिषद सदस्यले सम्पत्ति विवरण केन्द्रीय परिषद्को सचिवालयमा पठाउनु पर्नेछ.

केन्द्रीय सचिवालयको २०७२ फागुन ११ को बैठकबाट स्वीकृत